Przejdź do treści

Ulga dla klasy średniej w dużych organizacjach – praktyczne przykłady kalkulacji ulgi

Grudzień 3, 2021

Ulga dla klasy średniej to nowa ulga w systemie podatkowym, którą pracodawcy będą uwzględniali od 1. stycznia 2022 roku podczas naliczania zaliczek podatkowych od wynagrodzeń. Ulga dla klasy średniej została wprowadzona do systemu podatkowego „Ustawą o zmianie Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw z dnia 29. października 2021”, w ramach projektu gospodarczego “Polski Ład”. Ulga ta będzie przysługiwała osobom uzyskującym roczne przychody od 68 412 PLN do 133 692 PLN.

W poniższym artykule przyglądamy się mechanizmom nowej ulgi oraz jej praktycznym zastosowaniom w dużych firmach, które w trakcie miesiąca naliczają listy z wynagrodzeniem zasadniczym oraz odrębnie listy z dodatkowymi wynagrodzeniami, bonusami oraz benefitami stanowiącymi przychód pracownika.

Dla kogo stosować ulgę?

Na początku przyjrzyjmy się trzem podstawowym zasadom, które umożliwią naliczanie ulgi w kalkulacji podatku od wynagrodzeń.

1. Ulga została przewidziana dla przychodów wynikających ze stosunku pracy, co w praktyce oznacza, że nie może być uwzględniana w następujących przypadkach:

  • wypłaty zasiłków chorobowych, macierzyńskich i rodzicielskich przez pracodawcę,

  • wypłaty wynagrodzeń z innego tytułu niż umowa o pracę, tj. popularne umowy zlecenia i umowy o dzieło.

2. Ulga zostanie uwzględniona podczas wyliczania miesięcznych zaliczek na podatek, jeżeli miesięczne przychody mieszczą się w przedziale od 5 701 PLN do 11 141 PLN.

3. Pracownik może złożyć wniosek o niepomniejszanie dochodu o kwotę ulgi. W takim przypadku płatnik jest zobowiązany do niestosowania ulgi najpóźniej od miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymał wniosek.


Nowe zasady naliczania podatku obowiązują od 1. stycznia 2022 roku, co oznacza, że dotyczą przychodów uzyskanych w roku podatkowym 2022 (z uwzględnieniem także wynagrodzeń za grudzień 2021, wypłacanych do 10. stycznia 2022 roku).


Jak obliczyć kwotę ulgi?

 

Kwota ulgi zależy od przychodu i na potrzeby wyliczenia zaliczki podatku za dany miesiąc jest wyznaczana według następującego algorytmu:

 

Miesięczne przychody

Wysokość ulgi

Od 5 701 PLN do 8 549 PLN

(przychód x 6,68%) – 380,50 PLN

0,17

Powyżej 8 549 PLN do 11 141 PLN

(przychód x (-7,35%)) + 819,08 PLN

0,17

 


Przychód opisany we wzorze to przychód ze stosunku pracy, należy więc zwrócić uwagę na miesiące, w których oprócz wynagrodzenia wypłacamy pracownikowi również zasiłki ZUS. Kwoty zasiłków chorobowych, macierzyńskich i rodzicielskich nie wchodzą do przychodu stanowiącego element obliczania ulgi dla klasy średniej. Z kolei wynagrodzenie za czas choroby finansowane ze środków pracodawcy (za pierwsze 33 dni zwolnienia chorobowego) jest składową przychodu ze stosunku pracy.


Przykład obliczenia kwoty ulgi przy stawce miesięcznej 6000 PLN

 

Pracownikowi przysługuje wynagrodzenie miesięczne w kwocie brutto 6000 PLN. W styczniu 2022 roku pracownik przepracował pełny miesiąc i nie uzyskał żadnych dodatków ani premii. Pracownikowi nie przysługują również benefity finansowane przez pracodawcę.

Przychód z tytułu umowy o pracę wyniesie 6000 PLN, co uprawnia do naliczenia ulgi.

 

Wynagrodzenie pracownika za styczeń 2022

6 000,00 PLN

Ulga dla klasy średniej

119,41 PLN


Przykład obliczenia kwoty ulgi przy stawce miesięcznej 6000 PLN w miesiącu wystąpienia zasiłku ZUS

Pracownikowi przysługuje wynagrodzenie miesięczne w kwocie brutto 6000 PLN. Pracownik nie uzyskał żadnych dodatków ani premii. Pracownikowi nie przysługują również benefity finansowane przez pracodawcę.

W styczniu 2022 roku pracownik przebywał 10 dni na urlopie rodzicielskim, dlatego wynagrodzenie pomniejszono o 10 dni kalendarzowych nieobecności - ostatecznie jego przychód wynikający z tytułu umowy o pracę wyniesie 4000 PLN. Przychód w kwocie 4000 nie uprawnia pracownika do zastosowania ulgi dla klasy średniej w tym miesiącu.

Wynagrodzenie pracownika

4 000,00 PLN

Zasiłek ZUS

1 635,00 PLN

Ulga dla klasy średniej nie jest stosowana

0,00 PLN

 

Przykład obliczenia kwoty ulgi przy stawce 6000 PLN i dodatkowych benefitach pozapłacowych

Pracownikowi przysługuje wynagrodzenie miesięczne w kwocie brutto 6000 PLN. W styczniu 2022 roku pracownik przepracował pełny miesiąc i nie uzyskał żadnych dodatków ani premii. Pracownikowi przysługują benefity finansowane przez pracodawcę (karta na aktywność sportową w kwocie 170 PLN oraz rozszerzony pakiet opieki medycznej w kwocie 330 PLN).

Przychód z tytułu umowy o pracę wyniesie 6500 PLN, co uprawnia pracownika do naliczenia ulgi.

Wynagrodzenie pracownika za styczeń 2022

6 000,00 PLN

Karta na aktywność sportową

170,00 PLN

Rozszerzony pakiet opieki medycznej

330,00 PLN

Ulga dla klasy średniej

315,88 PLN


Gdzie w kalkulacjach uwzględnić ulgę?

Ulga dla klasy średniej pomniejsza podstawę opodatkowania
Obliczając podstawę opodatkowania w roku 2022 odejmujemy od przychodu:

  • koszty uzyskania przychodu, 

  • składki na ubezpieczenie finansowane przez pracownika, 

  • ulgę dla klasy średniej.

Przykład obliczenia kwoty ulgi i podstawy opodatkowania przy stawce 6000 PLN i premii 3500 PLN

Pracownikowi przysługuje wynagrodzenie miesięczne w kwocie brutto 6000 PLN. W styczniu 2022 roku pracownik przepracował pełny miesiąc i uzyskał premię roczną (za 2021 rok) w kwocie 3500 PLN.
Pracownikowi przysługują benefity finansowane przez pracodawcę (karta na aktywność sportową w kwocie 170 PLN oraz rozszerzony pakiet opieki medycznej w kwocie 330 PLN).

Przychód z tytułu umowy o pracę wyniesie 10000 PLN, co uprawnia pracownika do naliczenia ulgi.

 

Wynagrodzenie pracownika za styczeń 2022

6 000,00 PLN

Premia roczna wypłacona w styczniu

3 500,00 PLN

Karta na aktywność sportową

170,00 PLN

Rozszerzony pakiet opieki medycznej

330,00 PLN

Ulga dla klasy średniej

494,59 PLN


Natomiast podstawa opodatkowania wyniesie 7884 PLN.

Przychód z tytułu umowy o pacę za styczeń 2022

10 000,00 PLN

Koszty uzyskania

250,00 PLN

Składki ZUS finansowane przez ubezpieczonego

1 371,00 PLN

Ulga dla klasy średniej

494,59 PLN

Podstawa opodatkowania

7 884,00 PLN

 

Co zrobić, gdy pracownik ma więcej niż jedną wypłatę w miesiącu?

Dla pracowników otrzymujących jedną wypłatę w miesiącu kalkulacja ulgi jest stosunkowo prosta. Sytuacja komplikuje się wówczas, gdy oprócz podstawowego wynagrodzenia są również wypłacane dodatkowe wynagrodzenia w innych terminach. Przepisy nie precyzują sposobu obliczenia ulgi w przypadku, gdy pracownik uzyskuje przychody z tytułu umowy o pracę, a wypłaty są realizowane w kilku terminach. Natomiast w praktyce taka sytuacja w dużych organizacjach występuje dość często, ponieważ bonusy płacowe (tj.: premie miesięczne, kwartalne, roczne) zazwyczaj są wypłacane poprzez listy dodatkowe, a nie wraz z głównym wynagrodzeniem.

W takich przypadkach proponujemy skorzystanie z interpretacji sugerowanej przez niektórych doradców podatkowych, polegającej na kalkulacji ulgi dla klasy średniej na każdej liście płac w kontekście przychodów do ulgi narastająco. Nieformalnie nazwijmy tę metodę “miesięcznie narastająco”.
W metodzie „miesięcznie narastająco” kalkulujemy ulgę na podstawie aktualnych informacji o sumie przychodów uzyskanych od początku miesiąca, równoważąc na kolejnych listach kwotę ulgi, a co się z tym wiąże - korygując zarazem podstawę opodatkowania.

Przykład obliczenia ulgi dla klasy średniej na dwóch listach płac w styczniu 2022

Pracownik otrzymuje wynagrodzenie podstawowe do 10. dnia kolejnego miesiąca. Dodatkowo raz na kwartał zostaje mu wypłacona premia. W styczniu 2022 pracownik otrzymał przychód ze stosunku pracy. Wynagrodzenie zasadnicze za grudzień 2021 zostało wypłacone na liście z terminem zapłaty 7. stycznia 2022 w kwocie 6000 PLN.

Pasek wynagrodzeń pracownika zawiera następujące pozycje:

Główna lista płac za grudzień, wypłacona 7. stycznia 2022 roku:

Główna lista płac za grudzień, wypłacona 7. stycznia 2022 roku

Brutto ze stosunku pracy 

6 000,00 PLN

Składki pracownika 

822,60 PLN

Koszty 

250,00 PLN

Ulga dla klasy średniej  

119,41 PLN

Podstawa opodatkowania 

4 808,00 PLN

1/12 kwoty zmniejszającej podatek (wynikająca z kwoty wolnej)

425,00 PLN

Podatek naliczony  

392,36 PLN

 

W kolejności (20. stycznia 2022) wypłacono pracownikowi premię kwartalną za Q4/2021 w kwocie 3000 PLN.

Pasek wynagrodzeń pracownika zawiera następujące pozycje:

Premia kwartalna za Q4 2021, wypłacona 20. stycznia 2022 roku

Brutto ze stosunku pracy 

3 000,00 PLN

Składki pracownika 

411,30 PLN

Koszty 

0 PLN

Ulga dla klasy średniej*

807,53 PLN

Podstawa opodatkowania 

1781,00 PLN

1/12 kwoty zmniejszającej podatek (wynikająca z kwoty wolnej)

0 PLN

Podatek naliczony  

302,77 PLN

*Ulga dla klasy średniej na drugiej liście jest liczona jako różnica ulgi od sumy przychodów w miesiącu (czyli 9000 PLN) i ulgi dla klasy średniej, uwzględnionej na pierwszej liście płac - zatem: 926,94 PLN - 119,41 PLN = 807,53 PLN

Przykład obliczenia ulgi dla klasy średniej na dwóch listach płac w styczniu, z utratą prawa do ulgi na drugiej liście

Pracownik otrzymuje wynagrodzenie podstawowe do 10. dnia kolejnego miesiąca. Dodatkowo raz na kwartał zostaje mu wypłacona premia. W styczniu 2022 pracownik otrzymał przychód ze stosunku pracy. Wynagrodzenie zasadnicze za grudzień 2021 zostało mu wypłacone na liście płac z terminem zapłaty 7. stycznia 2022 w kwocie 6000 PLN.

Pasek wynagrodzeń pracownika zawiera następujące pozycje:

Główna lista płac za grudzień, wypłacona 7. stycznia 2022

Brutto ze stosunku pracy 

6 000,00 PLN

Składki pracownika 

822,60 PLN

Koszty 

250,00 PLN

Ulga dla klasy średniej  

119,41 PLN

Podstawa opodatkowania 

4 808,00 PLN

1/12 kwoty zmniejszającej podatek (wynikająca z kwoty wolnej)

425,00 PLN

Podatek naliczony  

392,36 PLN

 

Następnie 20. stycznia 2022 pracownikowi wypłacono premię kwartalną za Q4/2021 w kwocie 6000 PLN.

Pasek wynagrodzeń pracownika zawiera następujące pozycje: 

Premia kwartalna za Q4 2021, wypłacona 20. stycznia 2022

Brutto ze stosunku pracy 

6 000,00 PLN

Składki pracownika 

822,60 PLN

Koszty 

0 PLN

Ulga dla klasy średniej**

-119,41 PLN

Podstawa opodatkowania 

5297,00 PLN

1/12 kwoty zmniejszającej podatek (wynikająca z kwoty wolnej)

0 PLN

Podatek naliczony  

900,49 PLN

 

**Ulga dla klasy średniej na drugiej liście jest liczona jako różnica ulgi od sumy przychodów w miesiącu (czyli od 12 000 PLN), w którym ulga nie przysługuje (czyli wynosi 0) i ulgi dla klasy średniej, uwzględnionej na pierwszej liście płac - zatem: 0 PLN - 119,41 PLN = (-119,41 PLN)

Przykład obliczenia ulgi dla klasy średniej na dwóch listach płac w styczniu, z uwzględnieniem prawa do ulgi na drugiej liście

Pracownik otrzymuje wynagrodzenie podstawowe do 10. dnia kolejnego miesiąca. Dodatkowo raz na kwartał jest mu wypłacana premia.

W styczniu 2022 pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze etatu otrzymał przychód ze stosunku pracy. Wynagrodzenie zasadnicze za grudzień 2021 zostało mu wypłacone na liście z terminem zapłaty 7. stycznia 2022 w kwocie 3000 PLN.

Pasek wynagrodzeń pracownika zawiera następujące pozycje:

Główna lista płac za grudzień, wypłacona 7. stycznia 2022

Brutto ze stosunku pracy 

3 000,00 PLN

Składki pracownika 

411,30 PLN

Koszty 

250,00 PLN

Ulga dla klasy średniej***

0,00 PLN

Podstawa opodatkowania 

2339,00 PLN

1/12 kwoty zmniejszającej podatek (wynikająca z kwoty wolnej)

397,63 PLN

Podatek naliczony****

0,00 PLN

***Ulga dla klasy średniej nie przysługuje, ponieważ przychód jest mniejszy od dolnego limitu, który wynosi 5701 PLN.
****W tym przypadku nie pomniejszono podatku o pełną kwotę 1/12 zmniejszającej podatek, czyli 425 PLN. Licząc podatek według skali 2339*17% uzyskano kwotę 397,63 PLN, która jest mniejsza niż 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, zatem podatek został pomniejszony o 397,63 PLN.

Następnie 20. stycznia 2022 pracownik otrzymał premię kwartalną za Q4/2021 w kwocie 3000 PLN.

Pasek wynagrodzeń pracownika zawiera następujące pozycje:

Premia kwartalna za Q4 2021, wypłacona 20. stycznia 2022

Brutto ze stosunku pracy 

3 000,00 PLN

Składki pracownika 

411,30 PLN

Koszty 

0 PLN

Ulga dla klasy średniej*****

119,41 PLN

Podstawa opodatkowania 

2469,00 PLN

1/12 kwoty zmniejszającej podatek (wynikająca z kwoty wolnej)6

27,37 PLN

Podatek naliczony  

392,36 PLN

 

*****Ulga dla klasy średniej na drugiej liście jest liczona jako ulga od sumy przychodów w miesiącu (czyli od 6 000 PLN). Na pierwszej liście ulga nie była kalkulowana (ponieważ uzyskany przychód był niższy niż dolny limit kalkulacji ulgi), jednak suma przychodu w miesiącu wskazuje na ulgę w kwocie 119,41 PLN.
6W tym przypadku na pierwszej liście podatek nie został pomniejszony o kwotę zmniejszającą podatek w pełnej kwocie 425 PLN. Podczas kalkulacji kolejnej listy została doliczona pozostała kwota zmniejszająca podatek.


Ulga nie będzie przysługiwała wówczas, gdy pracownikowi zostały wypłacone wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę na podstawie dwóch lub więcej list, na których łączny przychód przekroczył 11 141 PLN.



Ulga będzie przysługiwała wówczas, gdy pracownikowi zostały wypłacone wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę na podstawie dwóch lub więcej list, na których łączny przychód mieści się w przedziale od 5 701 PLN do 11 141 PLN.


Nowe rozwiązania podatkowe wymagają interpretacji praktycznych przypadków, które nie zostały przedstawione w ustawie. Praktyka naliczeń i oficjalne komentarze Ministerstwa Finansów pozwolą nam w przyszłości zweryfikować sposób naliczania ulgi dla klasy średniej.

Obecnie (opierając się na zapisie w ustawie, odnoszącym się wyłącznie do limitów przychodu w miesiącu) sposób wyliczania ulgi dla klasy średniej wydaje się dość złożony i kłopotliwy w realizacji bez oprogramowania wspierającego naliczanie wynagrodzeń i kalkulację podatków, takiego jak Teta HR.