Przejdź do treści

Zmiany w Kodeksie pracy w 2022

Luty 16, 2022

Zmiany w Kodeksie pracy w 2022

W połowie 2022 r. oczekujemy dostosowania krajowych przepisów, a w szczególności Kodeksu pracy- do dyrektyw unijnych w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy oraz w zakresie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów. Przepisy powinny zostać zaimplementowane do sierpnia 2022 r. 

15 lutego br, Minister Rodziny i Polityki Społecznej przedstawił Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw.

Regulacje wpłyną na znaczne zmiany Kodeksu pracy, w takich obszarach jak:

  • Umowy i warunki zatrudnienia
  • Urlopy rodzicielskie
  • Nowe tytuły nieobecności usprawiedliwionych
  • Elastyczna organizacja pracy dla rodziców dzieci do 8 lat i opiekunów
  • Przywileje rodziców dzieci do lat 8 dotyczące planowania czasu pracy

Już dzisiaj przyglądamy się zakresowi zmian, które pojawią się w drugiej połowie 2022.

Umowy i warunki zatrudnienia

W związku z nowymi wytycznymi w Kodeksie pracy należy spodziewać się bardziej szczegółowych regulacji dotyczących zawierania umów o pracę na okres próbny, takich jak:

  • możliwości ponownego zawarcia umowy o pracę na okres próbny z tym samym pracownikiem, jeżeli zatrudnienie będzie związane z wykonywaniem innego rodzaju pracy
  • możliwości przedłużenia umowy na okres próbny o czas usprawiedliwionej nieobecności pracownika
  • współmierność okresu próbnego do przewidywanego czasu trwania umowy o pracę na czas określony i do rodzaju pracy

Nowe przepisy mają zagwarantować pracownikom prawo do jednoczesnego zatrudnienia u innego pracodawcy, poprzez wprowadzenie:

  • zakazu zabraniania pracownikowi równoczesnego zatrudnienia u innego pracodawcy,
  • zakazu gorszego traktowania pracownika z tego powodu.

Rozszerzenie praw pracownika zawarte jest również w możliwości wystąpienia do pracodawcy z wnioskiem o korzystniejszą formę zatrudnienia, gwarantującą bardziej przewidywalne i bezpieczne warunki pracy.

Z kolei na pracodawcę zostanie nałożony nowy obowiązek, wymagający uzasadnienia wypowiedzenia umowy na czas określony. Aktualnie takie obowiązek dotyczy umów na czas nieokreślony.
Pojawi się również regulacja wprowadzająca zakaz prowadzenia przygotowań w celu zwolnienia pracownika w okresie:

  • ciąży i urlopu macierzyńskiego
  • od dnia złożenia wniosku o udzielenie części urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego, do dnia zakończenia wykorzystywania takiego urlopu.
Urlopy rodzicielskie

W Kodeksie szykuje się również spora rewolucja związana z uprawnieniami rodziców po urodzeniu dziecka.

Przedstawiamy porównanie aktualnych uprawnień z planowanymi zmianami.

Aktualne przepisy

Przepisy od sierpnia 2022

Urlop macierzyński

  • 20 tygodni przy urodzenia 1 dziecka
  • 31 tygodni - w przypadku urodzenia 2 dzieci
  • 33 tygodnie - w przypadku urodzenia 3 dzieci
  • 35 tygodni - w przypadku urodzenia 4 dzieci
  • 37 tygodni - w przypadku urodzenia 5 i więcej dzieci

Urlop macierzyński (Nie są planowane zmiany)

  • 20 tygodni przy urodzenia 1 dziecka
  • 31 tygodni - w przypadku urodzenia 2 dzieci
  • 33 tygodnie - w przypadku urodzenia 3 dzieci
  • 35 tygodni - w przypadku urodzenia 4 dzieci
  • 37 tygodni - w przypadku urodzenia 5 i więcej dzieci

Urlop rodzicielski:

  • 32 tygodnie (przy urodzeniu 1 dziecka)
  • 34 tygodnie( przy urodzeniu dwojga lub więcej dzieci)

Do wykorzystania przez oboje rodziców w dowolnej proporcji.

 

Urlop rodzicielski:

  • 32+9 tygodni (przy urodzeniu 1 dziecka)
  • 34+9 tygodni( przy urodzeniu dwojga lub więcej dzieci)

32/ 34 tygodnie do wykorzystania przez oboje rodziców w dowolnej proporcji.

Z dodatkowych 9 tygodni może skorzystać tylko ojciec, bez prawa przeniesienia tych tygodni na matkę.

W trakcie urlopu rodzicielskiego przysługuje zasiłek płatny:

  • 100% podstawy wymiaru przez 6 tygodni (8 przy urodzeniu 2 lub więcej dzieci) i 60% za pozostały okres urlopu

Lub

  • 80% podstawy wymiaru za cały okres jeżeli w terminie 21 dni od dnia porodu zostanie złożony wniosek o udzielenie po urlopie macierzyńskim albo urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze.

W trakcie 32 tygodni urlopu rodzicielskiego przysługuje zasiłek (lub 34 w przypadku urodzenia więcej niż 1 dziecka) płatny:

  • 70 % podstawy wymiaru

Lub

  • 81,5% podstawy wymiaru, jeżeli w terminie 21 dni od dnia porodu zostanie złożony wniosek o udzielenie po urlopie macierzyńskim albo urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze.

Za okres dodatkowych 9 tygodniu, ojcu będzie przysługiwał zasiłek w wysokości 70% podstawy wymiaru.

Urlop ojcowski 2 tygodnie- tylko dla ojca

Ojciec może wykorzystać gwarantowane 14 dni do ukończenia przez dziecko 24 miesiąca życia.

Urlop ojcowski 2 tygodnie- tylko dla ojca

Ojciec może wykorzystać gwarantowane 14 dni do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy życia.

Bezpłatny Urlop wychowawczy 36 miesięcy

Bezpłatny Urlop wychowawczy 36 miesięcy
Nowy zapis, dotyczący braku wpływu na wymiar urlopu wychowawczego faktu skorzystania przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego z obniżonego wymiaru czasu pracy.

 

Dodatkowo planowana jest rezygnacja z uzależnienia prawa do urlopu rodzicielskiego od faktu posiadania ubezpieczenia chorobowego przez matkę dziecka w dniu porodu.

Urlopy i inne tytuły nieobecności

W związku z dyrektywami UE w Kodeksie pracy pojawią się również nowe tytułu nieobecności usprawiedliwionych - urlop opiekuńczy i zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej. Ich charakterystykę przedstawiamy poniżej.

Rodzaj nieobecności

Wymiar roczny

Cel

Wynagrodzenie

Urlop opiekuńczy

5 dni

Zapewnienie osobistej opiekę lub wsparcia osobie z rodziny: dziecku, matce, ojcu, żonie czy mężowi lub osobie pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym wymagającej opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych.

Urlop bezpłatny

Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej

2 dni lub 16 godzin

W pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli natychmiastowa obecność pracownika w tej sytuacji jest niezbędna.

Prawa do połowy wynagrodzenia obliczanego jak wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego

 

Zapowiadane jest również doprecyzowanie wymiaru zwolnienia z artykułu 188 KP (opieka and dzieckiem do 14 roku życia) dla pracowników, dla których dobowa norma czasu pracy jest niższa niż 8 godzin. Ten temat obecnie budzi sporo wątpliwości, w przypadku udzielania takiego zwolnienia od pracy pracownikom służby zdrowia (gdzie norma dobowa wynosi 7godzin i 35 minut ) oraz osobom ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (norma dobowa 7 godzin).

Elastyczna organizacja pracy dla rodziców i opiekunów

Prawo do elastycznej organizacji pracy, czyli uprawnienie pracowników do organizacji pracy wedle jego indywidualnych potrzeb, pojawi się w Kodeksie pracy jako wsparcie dla pracowników będących rodzicami dzieci do lat 8, lub opiekunami krewnych mieszkających z nimi i wymagających znacznej opieki z powodów medycznych.

W celu dostosowania organizacji pracy do osobistych warunków pracowników, proponowane są takie rozwiązania jak telepraca, elastyczne rozkłady czasu pracy (ruchomy czas pracy, indywidualny czas pracy i przerywany czas pracy) czy praca w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Pracownik będzie mógł złożyć wniosek o elastyczną organizacje pracy, a pracodawca w przypadku odmowy będzie musiał ją uzasadnić w pisemny sposób.

Czas pracy rodziców dzieci do lat 8

W aktualnych rozwiązaniach prawnych zakazuje się zatrudniania w porze nocnej, w systemie przerywanego czasu pracy i delegowania pracowników sprawujących opiekę nad dziećmi do 4 roku życia bez zgody pracownika. Nowe przepisy przewidują przedłużenie tego okresu o kolejne 4 lata, czyli do ukończenia przez dziecko 8 lat.

Co zmienić w procedurach

Planowane zmiany nakładają na pracodawców nowe obowiązki, a przede wszystkim konieczność aktualizacji obowiązujących procedur kadrowych i płacowych.

Aby z wyprzedzeniem przygotować się na nadchodzące zmiany, już dzisiaj wskazujemy aktywności, jakie trzeba będzie podjąć w działach HR w związku z dostosowaniem prawa do dyrektyw UE:

Pozdrawiamy
Zespół Unit4 Teta